Trước Heian Jingu là khoảng sân rộng với những hàng cột đỏ son và mái ngói xanh. Đi vào vườn phía sau, cảnh lại đổi sang mặt hồ, cầu gỗ và bóng cây. Hai vẻ đẹp ấy cùng nằm trong một điểm đến, đủ để buổi ghé có cả sự choáng ngợp lúc ban đầu lẫn một quãng ngồi nghỉ thật dễ chịu về sau.
Heian Jingu và câu chuyện Kyoto bước sang một thời khác
Heian Jingu / 平安神宮 là đền Thần đạo ở khu Okazaki, quận Sakyo, Kyoto. Đền được lập năm 1895 nhân dịp kỷ niệm 1.100 năm hình thành kinh đô Heian-kyo, tên xưa của Kyoto. Công trình gợi dáng cung điện cổ, nhưng bản thân ngôi đền thuộc thời cận đại.
Heian Jingu thờ Thiên hoàng Kanmu, người gắn với việc lập kinh đô Heian-kyo, và Thiên hoàng Komei, vị thiên hoàng cuối cùng trị vì từ Kyoto. Từ câu chuyện của hai nhân vật, ngôi đền nối lại những dấu mốc đầu và cuối của một thời kỳ rất dài trong lịch sử thành phố.
Cuối thế kỷ XIX, khi trung tâm quyền lực chuyển về Tokyo, Kyoto đứng trước nhiều thay đổi. Việc xây Heian Jingu nằm trong những nỗ lực khơi dậy sức sống của thành phố. Bởi vậy, vẻ bề thế trước mắt còn kể một câu chuyện gần hơn: người Kyoto nhìn lại quá khứ để tìm niềm tin cho chặng đường mới.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Heian Jingu
Cổng torii đỏ trên đường vào Okazaki
Từ đường dẫn tới đền, cổng torii lớn đã nổi bật giữa cây xanh và không gian phố. Hai trụ đỏ nâng thanh ngang cong nhẹ ở hai đầu, dáng cổng vừa khỏe vừa thanh thoát. Có một khoảng lùi, bạn sẽ thấy rõ vì sao hình ảnh này thường được dùng để nhận ra Heian Jingu.
Torii là cổng đánh dấu lối vào không gian thiêng của Thần đạo. Ở đây, cổng lớn nằm trên trục đường phía trước, còn Otenmon là cổng có mái dẫn vào khu sân đền. Hai công trình khác nhau; nhìn thấy torii ngoài phố chưa có nghĩa là đã tới khoảng sân chính.
Ảnh dưới ghi lại cổng từ xa qua hàng cây và người đi bộ. Sắc đỏ hiện lên giữa nền xanh, khiến đoạn đường tới đền cũng thành một phần đáng ngắm. Để chụp ảnh, hãy chọn vị trí trên lối dành cho người đi bộ và giữ khoảng cách với dòng xe, thay vì cố đứng đúng giữa trục đường.
Sân sỏi trắng, cột son và mái ngói xanh
Qua Otenmon, khoảng sân rộng mở ra trước các dãy kiến trúc sắp xếp cân xứng. Cột và lan can đỏ son đứng trên nền sỏi trắng, phía trên là mái ngói xanh. Phần sân thoáng giúp các công trình có đủ khoảng cách để hiện rõ đường nét, từ những nhịp cột đều đến góc mái vươn lên.
Kiến trúc đền dựa theo Chodoin, khu nghi lễ và triều chính của cung điện Heian, ở quy mô khoảng 5/8 so với mẫu nguyên thủy. Đây là sự tái hiện một phần cung điện xưa, không phải toàn bộ hoàng cung còn nguyên từ thời Heian.
Daigokuden là tòa điện nổi bật phía trước khu thờ chính, được dùng làm nơi bái lễ bên ngoài. Trong ảnh, mái xanh trải rộng trên những cột đỏ, hai đầu nóc có chi tiết trang trí ánh vàng. Daigokuden và Otenmon nằm trong số công trình được công nhận là Tài sản văn hóa quan trọng của Nhật Bản.
Những người quan tâm đến kiến trúc có thể dành riêng một lượt nhìn từ sân, sau đó tới gần hành lang để xem cột, mái và chi tiết gỗ. Đây vẫn là nơi thờ tự; cách tham quan nhẹ nhàng, chừa lối cho người hành lễ sẽ giúp mọi người cùng sử dụng không gian thoải mái.
Shin-en: từ sân đền rộng sang những lối dạo bên nước
Phía sau các điện là Shin-en, quần thể vườn gồm bốn phần: nam, tây, giữa và đông. Các lối dạo nối cây, hồ và những công trình nhỏ, đem lại nhiều góc nhìn khác với vẻ cân xứng của sân đền. Thay vì nhìn thẳng qua một khoảng rộng, người đi vườn có thể theo đường vòng quanh nước, dừng dưới cây rồi gặp một cảnh mới sau chỗ rẽ.
Những phần vườn quan trọng gắn với Ogawa Jihei VII, nghệ nhân làm vườn cũng để lại dấu ấn ở Murin-an. Nước từ hệ thống kênh dẫn hồ Biwa được đưa vào vườn. Hồ, bờ đá và cây vì thế cùng góp phần tạo nên cảnh quan, chứ không chỉ làm nền cho các tòa nhà.
Shin-en được xếp hạng Danh thắng quốc gia. Danh hiệu này dành cho khu vườn; không nên nhầm thành việc toàn bộ Heian Jingu là Di sản thế giới. Điều thú vị hơn những tên gọi ấy là bạn có thể dành thời gian đi qua những khoảng vườn khác nhau và tự nhận ra nét riêng của từng nơi.
Ở vườn giữa có Garyukyo, dãy đá bước qua nước. Nếu không thuận tiện giữ thăng bằng, không cần chọn đoạn đá để có một lượt thưởng vườn đẹp; những lối ven hồ vẫn cho nhiều khoảng nhìn. Người đi cùng trẻ nhỏ nên đặc biệt để ý ở các đoạn sát nước.
Cầu Taiheikaku và những mùa hoa bên hồ
Taiheikaku, cây cầu gỗ có mái ở vườn đông, là một trong những hình ảnh đáng nhớ nhất của Shin-en. Hàng cột chạy dài trên mặt nước, phần mái vươn lên ở giữa, còn bóng cầu in xuống hồ. Từ cầu có thể nhìn lại bờ cây; từ phía bờ, cả công trình hiện ra giữa khu vườn.
Ảnh đầu bài cho thấy vẻ đẹp của cầu giữa mùa xanh lá. Gỗ sẫm, lan can sáng và mặt nước tạo nên một khung cảnh gần gũi. Những chỗ nghỉ bên vườn cũng là lý do nên để dư thời gian: sau khi đi qua sân đền, bạn có thể ngồi lại một lát rồi mới tiếp tục buổi tham quan.
Mùa xuân nổi bật với anh đào cành rủ, trong đó có giống hoa kép hồng đậm yaebeni shidare. Những thời điểm khác trong năm còn có diên vĩ, đỗ quyên, tử đằng và hoa súng. Mùa hoa phụ thuộc thời tiết và từng giống cây, nên đừng coi một ngày cố định là lời hẹn chắc chắn cho toàn bộ khu vườn.
Khi thu về, cây bên nước có thêm sắc lá ấm; mùa xanh lá lại làm rõ hình dáng cầu và hồ. Nếu chuyến đi không trùng mùa anh đào, bạn vẫn có kiến trúc và cảnh vườn để thưởng thức. Heian Jingu có nhiều hơn một dịp ngắm hoa.
Đường đến, thời lượng và cách tính chi phí
Đền ở 97 Okazaki Nishitenno-cho, Sakyo-ku, Kyoto. Từ ga Higashiyama trên tuyến tàu điện ngầm Tozai, đi bộ khoảng 10 phút; từ ga Jingu-Marutamachi của Keihan, khoảng 15 phút. Nếu xuất phát ở ga Kyoto, có thể đi tàu điện ngầm và đổi sang tuyến Tozai tại Karasuma Oike.
Ocean gợi ý 60–90 phút cho cả khu sân đền và một lượt dạo Shin-en, có thêm đôi chút thời gian nghỉ. Người thích vườn hoặc muốn chụp ảnh có thể để lâu hơn. Nếu chỉ ghé sân đền, thời lượng sẽ ngắn hơn nhiều, nhưng cũng bỏ qua một phần đặc sắc của điểm đến.
Khu sân đền và khu vườn có cách tính phí khác nhau: sân đền được giới thiệu là không thu vé, còn Shin-en có vé riêng. Khi chuẩn bị lịch và ngân sách, xem thông tin tham quan vườn từ Heian Jingu để biết mức phí áp dụng. Hành trình có vườn nên được tính thành một lượt riêng, thay vì chỉ dành vài phút chụp cổng rồi đi.
Một buổi ở Okazaki: Heian Jingu, Murin-an hoặc Nanzenji
Lịch dưới đây là gợi ý của Ocean, linh hoạt theo sức đi và sở thích.
- Bắt đầu với Heian Jingu: ngắm cổng, sân đền rồi dành thời gian cho Shin-en. Nếu thích vườn, ưu tiên phần này trước khi thêm nhiều điểm khác.
- Nghỉ ở khu Okazaki: chừa thời gian ăn uống và đi bộ giữa các điểm. Khu phố có nhiều công trình văn hóa, nên buổi đi có thể thoải mái hơn khi bạn chọn một hướng chính.
- Chọn một điểm nối tiếp: Murin-an phù hợp để tìm hiểu thêm nghệ thuật vườn và dòng nước; Nanzenji có cổng Sanmon, vườn Thiền và cầu gạch Suirokaku.
Nếu muốn tiếp tục về phía nam, có thể tìm hiểu Shoren-in cho một buổi khác hoặc một lịch rộng rãi hơn. Không cần gộp tất cả vào cùng nửa ngày; riêng hai khu vườn cũng đã có nhiều chi tiết để nhớ.
Rời Heian Jingu, hình ảnh còn lại có thể là cổng đỏ trên đường phố, cũng có thể là mái cầu nằm yên trên mặt hồ. Một nơi có cả khoảng sân rộng và khu vườn nhiều góc nhỏ sẽ cho mỗi người một điều khác nhau để mang về.
Nếu muốn thêm một buổi xem nghệ thuật trong khu Okazaki, Bảo tàng KYOCERA Kyoto có kiến trúc từ năm 1933 và các hướng trưng bày để lựa chọn. Nên dành riêng thời gian cho một phòng hoặc một triển lãm, thay vì chỉ ghé qua giữa nhiều điểm.
Để tìm hiểu thêm trong cụm phía đông Kyoto, Shinnyodo với cổng đỏ, tháp ba tầng và hai vườn đá là một lựa chọn cho buổi khám phá tiếp.
Trên hướng lên vùng đồi, Kurodani – Konkai-Komyoji có cổng Sanmon lớn và dấu tích lịch sử Aizu. Có thể chọn ngôi chùa này làm điểm nối với Heian Jingu, rồi dành Shinnyodo cho phần thời gian còn lại hoặc một buổi khác.
Muốn ghép Heian Jingu với nghệ thuật ở Okazaki, hãy chọn trọng tâm cho buổi Kyoto. Phần hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cũng có thể chuẩn bị ngay khi chọn ngày sang Nhật.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Heian Jingu là đền cổ từ thời Heian phải không?
Không. Đền được thành lập năm 1895 để kỷ niệm 1.100 năm hình thành kinh đô Heian-kyo. Kiến trúc tái hiện một phần cung điện xưa ở quy mô thu nhỏ.
Cổng torii và Otenmon có phải một không?
Không. Torii lớn nằm trên trục đường phía trước; Otenmon là cổng có mái dẫn vào khu sân đền.
Vào vườn Shin-en có cần vé riêng không?
Có. Khu sân đền được giới thiệu là không thu vé, còn vườn Shin-en có phí tham quan riêng. Nên xem mức phí trên trang chính thức khi chuẩn bị chuyến đi.
Nên dành bao lâu cho Heian Jingu?
Ocean gợi ý 60–90 phút cho khu sân đền và vườn. Nếu thích ngắm hoa, chụp ảnh hoặc nghỉ bên hồ, hãy chừa thêm thời gian.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
