Ở Murin-an, tiếng nước có thể giữ bạn lại trước cả khi kịp ngắm hết khu vườn. Dòng suối len qua đá, mở ra bên một thảm cỏ sáng, xa hơn là những ngọn núi Higashiyama. Khu biệt thự thời Minh Trị này có vẻ gần gũi của một cảnh thiên nhiên được chăm chút khéo léo: càng thong thả, bạn càng nhận ra nhiều điều đẹp ở rất gần.
Biệt thự của Yamagata Aritomo bên khu Nanzenji
Murin-an / 無鄰菴 là khu biệt thự vườn của Yamagata Aritomo, một nhân vật quan trọng trong chính giới Nhật Bản thời Minh Trị. Quần thể được xây dựng giai đoạn 1894–1896; vườn do Ogawa Jihei VII, còn được gọi là Ueji, thực hiện theo ý tưởng của chủ nhân.
Quanh vườn là nhà chính kiểu Nhật, ngôi nhà kiểu phương Tây và trà thất. Khác với các chùa gần đó, Murin-an từng là một nơi ở và tiếp khách. Nhìn cảnh từ những công trình này, bạn có thể hình dung phần nào thú thưởng vườn của chủ nhân một biệt thự Kyoto xưa.
Năm 1941, gia đình Yamagata tặng Murin-an cho thành phố Kyoto. Tới năm 1951, vườn được công nhận là Danh thắng quốc gia. Từ không gian riêng của một gia đình, nơi này đã trở thành một phần di sản được thành phố gìn giữ.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Vườn Murin-an
Đưa cảnh núi Higashiyama vào vườn
Phía sau cây trong vườn, Higashiyama hiện lên như phần tiếp nối của cảnh quan. Những khoảng trồng thấp và bãi cỏ để tầm mắt đi xa, khiến khu vườn có vẻ rộng hơn ranh giới thực của nó. Đây là nét hấp dẫn của cách “mượn cảnh” núi vào vườn.
Từ góc rộng trong ảnh đầu bài, hai bên cây xanh ôm lấy dòng nước và bãi cỏ, còn ngọn núi nằm thấp thoáng phía sau. Theo lối dạo sang chỗ khác, có lúc núi được mở ra rõ hơn, có lúc lại ẩn bớt sau tán lá.
Để giữ được cảnh ấy, khu vườn cần công việc chăm sóc bền bỉ. Đơn vị quản lý Ueyakato nghiên cứu cả ảnh cũ và điều chỉnh cây theo từng bước, sao cho vườn vẫn gắn với núi trong một thành phố tiếp tục đổi thay. Vẻ tự nhiên mà người ghé cảm thấy là kết quả của sự am hiểu và kiên nhẫn ấy.
Sau khi dạo gần suối, bạn có thể quay lại ngắm toàn cảnh. Lúc ấy, những phiến đá và đoạn nước vừa thấy ở gần đã trở thành các phần quen thuộc trong bức tranh rộng trước mắt.
Nghe dòng nước từ hồ Biwa
Dòng nước ở Murin-an được dẫn từ kênh hồ Biwa. Vào trong vườn, nước chảy quanh đá, đem theo âm thanh và chuyển động. Một công trình hạ tầng thời Minh Trị nhờ vậy cũng góp phần làm nên vẻ dịu dàng của nơi nghỉ ngơi này.
Có đoạn nước nông tới mức nhìn rõ sỏi dưới lòng suối. Có chỗ dòng chảy thu lại bên đá rồi mở ra dưới bóng cây. Nắng và lá phản xuống khiến cùng một khoảng nước thay đổi sắc độ, để người đi dạo luôn có điều nhỏ mới mẻ mà nhìn.
Câu chuyện ấy nối tự nhiên với Nanzenji và cầu dẫn nước Suirokaku. Một nơi cho thấy công trình đưa nước qua khu vực, nơi kia cho thấy nước được đưa vào đời sống và nghệ thuật vườn. Ghé cả hai, bạn có thể hiểu thêm một phần Kyoto thời Minh Trị.
Hãy dừng ở một chỗ vững trên lối đi và nghe tiếng nước một lát. Những gợn nhỏ quanh đá, bóng lá và nền sỏi rất gần đôi khi đem lại cảm giác rõ ràng hơn cả một tấm ảnh toàn cảnh.
Từ căn nhà nhìn ra vườn, từ khu vườn tìm về chuyện cũ
Từ nhà chính kiểu sukiya nhìn ra, khu vườn nằm gọn dưới mép mái và giữa khung cửa. Ánh sáng đi qua hiên, chạm lên chiếu rồi nối ra cây, đá và nước bên ngoài. Cảnh ấy khiến việc ngồi trong nhà cũng trở thành một cách thưởng vườn.
Bạn có thể ngắm vườn từ nhà chính, tìm hiểu lựa chọn đồ uống hoặc dành thêm thời gian cho trà nếu thích. Trà thất là một phần riêng của quần thể; người muốn trải nghiệm sâu hơn nên xem trước hình thức tham gia phù hợp.
Ngôi nhà kiểu phương Tây lại mở ra một câu chuyện khác. Tầng hai gắn với Hội nghị Murin-an ngày 21/4/1903, nơi Yamagata Aritomo, Ito Hirobumi, Ngoại trưởng Komura Jutaro và Thủ tướng Katsura Taro bàn về chính sách đối ngoại với Nga trước chiến tranh Nga–Nhật.
Trong cùng khu biệt thự, khu vườn dành cho nghỉ ngơi lại ở cạnh một căn phòng gắn với quyết định chính trị quan trọng. Hai câu chuyện làm Murin-an có chiều sâu riêng: vừa là nơi ngắm cảnh, vừa là nơi để tìm hiểu một giai đoạn lịch sử Nhật Bản.
Đến Murin-an và dành thời gian thưởng vườn
Murin-an ở 31 Nanzenji Kusakawa-cho, quận Sakyo, Kyoto, trong khu Okazaki, gần Nanzenji. Ga Keage trên tuyến Tozai là một mốc thuận tiện để định hướng tới khu vực; hãy tìm riêng tên Murin-an trên bản đồ, vì cổng vào khác với cổng chùa Nanzenji.
Ocean gợi ý 60–90 phút nếu muốn dạo vườn, nhìn cảnh từ nhà chính và dành thời gian cho phần lịch sử. Bạn có thể ở lâu hơn nếu chọn đồ uống, hướng dẫn hoặc một hoạt động văn hóa. Đây là ước lượng biên tập để giữ buổi đi thong thả.
Việc vào vườn được tổ chức theo khung đặt trước, còn phí có thể thay đổi theo thời điểm. Khi chốt kế hoạch, xem hướng dẫn đặt lượt và đi lại của Murin-an để chọn đúng phần mình muốn. Không nên lấy một giá hoặc một khung giờ từ ảnh cũ làm điều kiện cố định cho chuyến ghé.
Trong vườn, đi trên các lối và đá bước được chỉ dẫn. Nhìn xuống để đặt chân, rồi dừng ở chỗ vững trước khi ngắm cảnh; tránh vừa đi vừa giơ điện thoại. Những ranh tre và đá không chỉ tạo hình cho cảnh quan mà còn giúp bảo vệ phần đất, rêu và cây bên trong.
Với Murin-an, chọn buổi thưởng vườn rồi kiểm tra cách vào theo hướng dẫn của nơi quản lý. Khi lập lịch Nhật từ Việt Nam, bạn có thể xem hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cùng lúc.
Ghé thêm đâu sau Murin-an?
Đây là gợi ý của Ocean. Chọn một điểm nối phù hợp sẽ dễ thưởng thức hơn việc cố đưa cả cụm phía đông Kyoto vào cùng buổi.
- Dành phần đầu cho Murin-an: nhìn toàn cảnh, theo lối dạo gần dòng nước rồi trở lại một góc nhìn từ nhà chính.
- Chọn Nanzenji nếu thích kiến trúc và lịch sử nước: cổng Sanmon và Suirokaku tạo một trải nghiệm khác với không gian biệt thự.
- Chọn Konchiin nếu muốn so sánh nghệ thuật vườn: vườn Hạc Rùa dùng cát, đá và biểu tượng, trong khi Murin-an nổi bật ở dòng nước và vẻ cảnh quan tự nhiên.
Shorenin là một bài đọc tiếp phù hợp cho người thích nhìn vườn từ kiến trúc trong nhà. Có thể để nơi này ở một buổi khác, nhất là khi bạn muốn dành nhiều thời gian cho từng góc cảnh.
Những tháng nhiều lá xanh làm cảnh núi và dòng suối thêm tươi mát; mùa thu đưa sắc lá khác vào cùng khu vườn. Dù chọn mùa nào, hãy dành thời gian cho một điều mình thích: tiếng nước, cảnh núi hay góc vườn nhìn từ nhà chính. Một chuyến ghé có thể bắt đầu giản dị như vậy.
Nếu muốn dành thêm một buổi cho khu đông Kyoto, chùa Eikando với vườn hồ và tượng Phật ngoảnh đầu là một gợi ý gần đó. Câu chuyện tín ngưỡng và những hành lang gỗ đem lại trải nghiệm khác với cảnh vườn vừa ngắm.
Trong cùng khu phía đông Kyoto, Heian Jingu với sân đền đỏ son và vườn Shin-en là một lựa chọn cho buổi khám phá tiếp. Nếu thêm vào lịch, hãy chừa riêng thời gian dạo vườn.
Nếu muốn thêm một buổi xem nghệ thuật trong khu Okazaki, Bảo tàng KYOCERA Kyoto có kiến trúc từ năm 1933 và các hướng trưng bày để lựa chọn. Nên dành riêng thời gian cho một phòng hoặc một triển lãm, thay vì chỉ ghé qua giữa nhiều điểm.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Murin-an có phải một ngôi chùa không?
Không. Đây là khu biệt thự vườn của Yamagata Aritomo, gồm vườn, nhà chính kiểu Nhật, nhà kiểu phương Tây và trà thất.
Ai tạo nên vườn Murin-an?
Vườn do Ogawa Jihei VII thực hiện theo ý tưởng và chỉ dẫn của Yamagata Aritomo trong giai đoạn xây dựng quần thể 1894–1896.
Dòng nước trong vườn đến từ đâu?
Nước được dẫn từ kênh hồ Biwa. Dòng chảy là một yếu tố quan trọng tạo âm thanh, chuyển động và vẻ tự nhiên của cảnh vườn.
Nên ghép Murin-an với điểm nào?
Nanzenji hợp với chủ đề kiến trúc và hệ thống nước. Konchiin phù hợp nếu muốn so sánh vườn có dòng nước với vườn khô. Ocean gợi ý chỉ chọn một điểm nối nếu muốn đi chậm.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
