Mái tranh lớn gần như chiếm trọn mặt đứng chính điện Zuikoji. Dưới đường mái cong là cửa gỗ sẫm, tường màu kem và vài bậc đá dẫn lên hiên. Bức ảnh chụp vào mùa thu cho thấy một góc Fukakusa khác với những cổng torii đỏ ở Inari gần đó: nhỏ hơn, ít màu sắc hơn, nhưng có một câu chuyện riêng về nhà sư yêu thơ, yêu tre và hết lòng chăm sóc cha mẹ.
Zuikoji, ngôi chùa còn gọi là Genseian
Zuikoji — 瑞光寺 nằm ở Fukakusa, quận Fushimi, phía nam trung tâm Kyoto. Tên Genseian — 元政庵 gắn với người sáng lập là Gensei, một vị tăng đồng thời được biết đến như học giả và thi sĩ thời Edo.
Ở Kyoto, nhiều chuyến đi được nhớ bằng cổng son, tháp cao hay những khu vườn rộng. Zuikoji đem đến một điểm dừng có quy mô khác. Mái tranh, hàng cây sát nhà và lối lên chính điện là những chi tiết dễ nhận ra trong một vòng tham quan ngắn.
Tên Zuikoji cũng xuất hiện ở các địa phương khác của Nhật Bản. Khi tra bản đồ, hãy dùng địa chỉ 4 Fukakusa Bocho, Fushimi-ku, Kyoto hoặc thêm tên Genseian; ngôi chùa trong bài không phải Zuikoji có cầu xương cá voi ở Osaka.
Gensei: từ võ sĩ đến nhà sư làm thơ
Trước khi xuất gia, Gensei từng phục vụ gia đình Ii ở phiên Hikone. Sau đó ông rời đời sống võ sĩ, tu học rồi dựng một thảo am tại Fukakusa vào năm 1655. Thảo am ban đầu mang tên Shoshinan; đến năm 1661, khi Phật điện hoàn thành, tên Zuikoji được sử dụng.
Trong các tư liệu giới thiệu của chùa và thành phố Kyoto, lòng hiếu thảo là một phần nổi bật trong câu chuyện Gensei. Ông đón cha mẹ về chăm sóc, bên cạnh việc tu hành và trước tác. Chùa cũng được gọi là Chikuyoan, gắn với tình yêu của ông dành cho tre.
Những chi tiết ấy khiến tên Genseian có ý nghĩa hơn một tên gọi khác của ngôi chùa. Nó lưu lại dấu vết của một người chọn đời sống ở thảo am, nhưng vẫn giữ sự gắn bó với gia đình và văn chương.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Zuikoji
Chính điện mái tranh và mốc năm 1762
Jakuondo là tên chính điện của Zuikoji. Cần phân biệt thời điểm hình thành chùa với tuổi của công trình: hồ sơ kiến trúc của thành phố Kyoto xác định chính điện hiện nay được dựng lại năm 1762, dựa trên tấm ghi niên đại trong công trình. Vì vậy, không nên xem tòa nhà trong ảnh là nguyên vẹn từ năm 1661.
Mái tranh có dáng hông cong, phủ rộng và thấp xuống gần hàng cửa. Những lớp vật liệu xếp dày tạo bề mặt khác hẳn mái ngói của Hotoji gần đó. Thành phố đánh giá đây là một trong số ít chính điện mái tranh ở Kyoto, còn lưu giữ hình thức gợi nhớ thảo am của Gensei.
Công trình được ghi nhận trong chương trình bảo tồn những tòa nhà và khu vườn làm nên cảnh quan Kyoto. Sự ghi nhận này không đồng nghĩa với danh hiệu Tài sản văn hóa quan trọng cấp quốc gia.
Cổng chùa từng lợp tranh, nhưng hồ sơ của thành phố cho biết mái đã được phục hồi bằng đồng sau thiệt hại do bão. Vì thế, những ảnh cổng mái tranh cũ trên mạng cần được đọc cùng thời điểm chụp, tránh nhầm với hình thức được ghi nhận sau lần sửa chữa.
Ba cây tre và cách ghé chùa
Phần tưởng niệm Gensei gắn với hình ảnh ba cây tre. Theo lời giới thiệu của chùa, chúng biểu trưng cho giáo pháp, chúng sinh và cha mẹ. Đây là một chi tiết vừa mang ý nghĩa Phật giáo, vừa nối với câu chuyện hiếu thảo của vị tăng.
Zuikoji còn có những tín ngưỡng cầu duyên, cầu đoạn trừ các ràng buộc không mong muốn. Khi tìm hiểu, nên hiểu đây là niềm tin tôn giáo của người hành lễ, không phải lời bảo đảm về sức khỏe, tiền bạc hay quan hệ cá nhân.
Trong khuôn viên có phần mộ và không gian thờ tự. Hãy đi theo lối được hướng dẫn, nhường người đang lễ và hỏi trước khi muốn chụp người, nghi thức hay bên trong điện. Không tự đi sâu vào khu mộ để tìm một chi tiết trong sách hướng dẫn.
Đường đến và thời gian dành cho Zuikoji
Địa chỉ: 4 Fukakusa Bocho, Fushimi-ku, Kyoto. Keihan giới thiệu chặng đi bộ khoảng 10 phút từ ga Ryukokudai-mae-fukakusa về phía đông nam. Một số tài liệu vẫn ghi tên ga cũ là Fukakusa; đó là cùng ga trên tuyến Keihan.
Ocean gợi ý khoảng 30–45 phút cho một lần ghé sân chùa và tìm hiểu kiến trúc bên ngoài, chưa tính chặng từ ga. Đây là ước tính để lên lịch, không phải thời lượng tour hay cam kết được vào các phòng trong chùa.
Lối lên chính điện có bậc đá. Nếu cần hỗ trợ tiếp cận, đi theo đoàn hoặc muốn có hoạt động tham quan riêng, nên hỏi trực tiếp nhà chùa về phương án phù hợp. Có thể đối chiếu vị trí qua trang giới thiệu Zuikoji của Keihan.
Nối chuyến với Hotoji và Fushimi Inari
Hotoji là điểm ghé gần để tiếp tục câu chuyện kiến trúc Fukakusa. Sau mái tranh của Zuikoji, chính điện mái ngói, cổng Niomon đỏ và tháp tahoto ở Hotoji tạo nên một sự thay đổi dễ nhận thấy. Hai chùa là hai địa chỉ riêng, cần tính thêm thời gian đi bộ.
Nếu chọn Fushimi Inari làm điểm chính, có thể dành một phần lịch cho Zuikoji trước hoặc sau chuyến ghé đền. Độ dài vòng đi trên núi Inari tùy sức mỗi người; không nên cộng cả tuyến núi dài và nhiều điểm nhỏ vào một buổi quá chật.
Đền Fujinomori ở cùng khu Fukakusa nhưng cần thêm chặng di chuyển. Với lịch thong thả hơn, câu chuyện về ngựa ở Fujinomori là một phần khác của khu vực để tìm hiểu bên cạnh những mái chùa.
Người quan tâm hội họa có thể nối chuyến tới Sekihoji, nơi gắn với Ito Jakuchu và Ngũ bách La Hán. Đây là một địa chỉ riêng trong khu Fukakusa; phần tượng đá có quy định không chụp ảnh.
Zuikoji phù hợp chuyến ghé nhỏ cạnh Hotoji hoặc Inari. Khi chọn những buổi Kyoto cho hành trình từ Việt Nam, hãy chuẩn bị hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cùng kế hoạch Nhật.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Zuikoji và Genseian có phải hai chùa khác nhau không?
Không. Genseian là tên gọi gắn với vị tăng Gensei của chùa Zuikoji ở Fukakusa, Kyoto.
Chính điện mái tranh có từ năm 1655 không?
Năm 1655 là mốc hình thành thảo am. Hồ sơ thành phố Kyoto ghi chính điện hiện nay được dựng lại năm 1762.
Đi từ ga nào thuận tiện?
Từ ga Ryukokudai-mae-fukakusa trên tuyến Keihan, đi bộ về phía đông nam khoảng 10 phút theo hướng dẫn của Keihan.
Nên dành bao lâu cho Zuikoji?
Ocean gợi ý 30–45 phút cho sân chùa và kiến trúc bên ngoài, cộng thêm thời gian di chuyển hoặc nhu cầu tham quan riêng.
Có thể ghép với điểm nào gần đó?
Hotoji và Fushimi Inari là những lựa chọn gần tuyến Fukakusa. Fujinomori cũng cùng khu vực nhưng cần tính thêm chặng đi.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
