Cổng đỏ của Sekihoji có khoảng cửa bo cong viền trắng, mở ra lối đá dẫn tới chính điện. Mái ngói xám hiện sau những cành cây, còn phía sau tòa nhà là ngọn đồi với rừng tre và quần thể tượng đá gắn với Ito Jakuchu. Chùa ở gần Fushimi Inari, nhưng câu chuyện đưa người ghé vào một phần khác của Kyoto: nơi hội họa, tín ngưỡng và những pho tượng nhỏ cùng gặp nhau.
Một ngôi chùa Hoàng Bá ở Fukakusa
Sekihoji là chùa thuộc tông Hoàng Bá — Obaku, có chùa tổ là Manpukuji. Thành phố Kyoto ghi chùa được lập trong niên hiệu Hoei, từ 1704 đến 1711, gắn với thiền sư Sengai.
Đến cuối thế kỷ XVIII, họa sĩ Ito Jakuchu có thảo am tại đây. Với sự hỗ trợ của trụ trì Mitsuzan, ông tham gia tạo dựng quần thể Ngũ bách La Hán, công việc được các nguồn giới thiệu là kéo dài hơn mười năm.
Chính điện trong ảnh thuộc giai đoạn về sau. Theo lịch sử do chùa công bố, tòa nhà được dựng lại vào năm 1985, sau vụ hỏa hoạn năm 1979. Một chuyến ghé Sekihoji vì thế không chỉ là ngắm một công trình cổ; dấu ấn nghệ thuật trên đồi và câu chuyện về người họa sĩ mới là phần nối dài lịch sử nơi này.
Ito Jakuchu và những năm tháng cuối đời
Ito Jakuchu (1716–1800) là họa sĩ thời Edo, xuất thân trong một gia đình kinh doanh rau quả ở khu Nishiki của Kyoto. Ông dành phần lớn cuộc đời cho hội họa và có mối gắn bó sâu với Phật giáo Thiền tông.
Chùa Sekihoji giới thiệu ông đến ở ẩn tại đây vào khoảng năm 1791, sau những biến động do đại hỏa hoạn Kyoto năm 1788. Ông qua đời và được an táng tại chùa; phần mộ nằm phía nam chính điện.
Trong hành trình tìm hiểu Jakuchu, Sekihoji là nơi gắn với đời sống và công việc của họa sĩ. Việc xem các tác phẩm hội họa cụ thể cần theo chương trình giới thiệu của nơi lưu giữ; một chuyến ghé chùa thường ngày không đồng nghĩa với một triển lãm tranh.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Sekihoji
Từ cổng đỏ đến chính điện
Sekihoji — 石峰寺, cũng viết là 石峯寺 nằm ở Fukakusa, quận Fushimi. Trong ảnh, lối vào đi lên các bậc đá, hai bên có cây và tay vịn. Cổng xây kín hai bên, chỉ chừa khoảng cửa rộng ở giữa; màu đỏ đã loang theo thời gian, tương phản với viền trắng và mái ngói.
Từ ngoài cổng có thể nhìn vào chính điện. Lối đá chia sân thành một đường dẫn khá rõ, trong khi thông, bụi cây và các cành thấp làm hai bên bớt vuông vức. Cảnh trong ảnh được chụp vào tháng 3 năm 2017; sắc lá và hoa khi bạn đến sẽ tùy mùa.
Phần sân trước là chặng mở đầu. Điều khiến Sekihoji được nhắc đến nhiều hơn nằm ở phía sau chính điện, nơi các tượng đá hiện diện trên sườn đồi.
Ngũ bách La Hán trong rừng tre
Phía sau chính điện, rừng tre bao quanh quần thể tượng đá thường được gọi là Gohyaku Rakan — Ngũ bách La Hán. Theo Hiệp hội Du lịch tỉnh Kyoto, Jakuchu vẽ phác thảo rồi để thợ đá thực hiện. Cách gọi này nhắc đến vai trò tạo hình của họa sĩ, thay vì mặc định ông tự tay đục mọi pho tượng.
Các nhóm tượng kể về cuộc đời Đức Phật, từ đản sinh đến nhập Niết-bàn. Hình dáng, nét mặt và tư thế có sự khác nhau; nắng mưa khiến bề mặt đá dần tròn, phủ rêu. Cây tre và địa hình trên đồi khiến trải nghiệm xem tượng khác với cách ngắm một tác phẩm đơn lẻ trong phòng trưng bày.
Các tư liệu không thống nhất hoàn toàn về năm hoàn thành quần thể. Bài viết giữ mốc cuối thế kỷ XVIII, không gán một năm duy nhất cho toàn bộ công việc.
Khi đi, hãy giữ lối dành cho khách, không chạm, trèo hoặc đặt đồ lên tượng. Đường trên đồi cần thêm sự chú ý khi ẩm trơn; khoảng thời gian dành cho nơi này cũng nên đủ để đi và nghỉ theo sức mình.
Chụp ảnh và chuẩn bị trước chuyến ghé
Nhà chùa quy định cấm chụp ảnh Ngũ bách La Hán và cấm ký họa trong khuôn viên. Hãy cất máy khi vào phần tượng, đọc biển tại chỗ và làm theo hướng dẫn. Với cổng, sân hay hoạt động thờ tự, nên hỏi trước nếu chưa rõ phạm vi được chụp.
Ảnh trong bài giới thiệu cổng và chính điện, không thay cho việc tự đi qua quần thể tượng. Những khoảng dừng trên đồi có thể dành trọn cho việc quan sát, không cần tìm góc máy hay đứng lâu chắn đường người khác.
Ocean gợi ý khoảng 45–60 phút, chưa tính thời gian đến chùa. Đây là thời lượng để sắp xếp lịch, có thể kéo dài nếu đi chậm. Giày dễ đi, hành lý gọn và khoảng nghỉ sau những chặng đi bộ quanh Inari sẽ hữu ích.
Chặng lên chùa có bậc đá, còn phần tượng nằm trên đồi. Khách cần hỗ trợ tiếp cận nên hỏi trực tiếp trước khi chọn tuyến. Xem hướng dẫn tham quan của Sekihoji cho quy định và những thông tin cần đối chiếu trước chuyến đi.
Với Sekihoji, nên chừa đủ thời gian cho tuyến tượng và các điều kiện tham quan riêng. Khi chọn ngày Nhật từ Việt Nam, bạn có thể xem hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản.
Từ ga Inari hoặc Ryukokudai-mae-fukakusa
Địa chỉ: 26 Fukakusa Sekihojiyama-cho, Fushimi-ku, Kyoto. Hiệp hội Du lịch tỉnh Kyoto gợi ý đi bộ khoảng 5 phút từ ga Ryukokudai-mae-fukakusa trên tuyến Keihan, hoặc khoảng 10 phút từ ga Inari trên tuyến JR Nara.
Tài liệu cũ có thể dùng tên Fukakusa cho ga Keihan; đó là tên trước đây của Ryukokudai-mae-fukakusa. Ga JR Inari và ga Keihan là hai ga khác nhau, nên hãy chọn theo tuyến tàu đã dùng trong ngày.
Fushimi Inari là điểm chính dễ ghép trong cùng khu vực. Sau khi đi một phần đường núi, có thể chọn Sekihoji làm chặng tiếp theo nếu còn sức. Thời gian đi núi Inari dài hay ngắn sẽ quyết định phần lịch còn lại.
Zuikoji với chính điện mái tranh và Hotoji với tháp tahoto là hai gợi ý khác ở Fukakusa. Thay vì ghé cả ba chùa trong một buổi ngắn, bạn có thể chọn theo điều mình thích: câu chuyện Jakuchu và tượng đá, mái tranh của Genseian, hoặc kiến trúc cổ ở Hotoji.
Để tiếp tục câu chuyện Jakuchu ở Fushimi, có thể tìm hiểu Kaihoji, nơi từng có bộ tranh Quần kê đồ năm 1790. Bản gốc hiện thuộc Bảo tàng Quốc gia Kyoto; chuyến ghé chùa cần theo hướng dẫn riêng của Kaihoji.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Sekihoji thuộc tông phái nào?
Sekihoji ở Fukakusa là chùa thuộc tông Hoàng Bá, có chùa tổ là Manpukuji.
Jakuchu có tự tay tạc toàn bộ tượng không?
Nguồn giới thiệu của tỉnh Kyoto cho biết Jakuchu vẽ phác thảo và để thợ đá thực hiện quần thể.
Có được chụp Ngũ bách La Hán không?
Không. Nhà chùa cấm chụp ảnh Ngũ bách La Hán và cấm ký họa trong khuôn viên. Hãy đọc biển và theo hướng dẫn tại chỗ.
Đi từ ga nào thuận tiện?
Đi bộ khoảng 5 phút từ Ryukokudai-mae-fukakusa của Keihan hoặc khoảng 10 phút từ JR Inari, theo gợi ý của Hiệp hội Du lịch tỉnh Kyoto.
Nên dành bao lâu cho Sekihoji?
Ocean gợi ý 45–60 phút, cộng thêm thời gian di chuyển và điều chỉnh theo sức đi bộ trên bậc đá, đường đồi.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
