Sợi dây thừng lớn treo dưới mái cong của Fujinomori, hai bên là đèn lồng trắng và những chiếc đèn đá. Phía sau sân, các nếp mái gỗ thấp dần dưới bóng cây. Ngôi đền ở Fukakusa này có một câu chuyện dễ nhớ: ngựa hiện diện trong tín ngưỡng, đồ thờ và cả lễ hội. Khi đến mùa cẩm tú cầu, hoa lại trở thành một lý do khác để tìm về Fujinomori, bên cạnh những công trình cổ và đời sống lễ bái vẫn tiếp diễn ở phía nam Kyoto.
Vì sao Fujinomori gắn với ngựa?
Fujinomori Jinja — 藤森神社 là một đền Shinto ở Fukakusa, thuộc quận Fushimi. Đền được biết đến với tín ngưỡng cầu thắng lợi và bảo hộ cho ngựa. Người làm việc với ngựa, người yêu ngựa và những người mong đạt kết quả tốt trong công việc, học tập tìm đến đây theo niềm tin của mình.
Mối liên hệ ấy hiện ra qua tượng ngựa và cả hình ngựa ở vòi nước của khu rửa tay. Trong kho báu vật, chủ đề ngựa còn được kể bằng những món đồ chơi dân gian và mô hình từ nhiều nơi. Những chi tiết nhỏ này làm Fujinomori có nét riêng, ngay cả khi không ghé đúng ngày lễ hội.
Việc cầu thắng lợi thuộc đời sống tín ngưỡng của đền, không phải lời bảo đảm về một kết quả. Với khách tham quan, đó là một cách tìm hiểu sự gắn bó giữa nơi thờ tự và những người đến lễ qua nhiều thế hệ.
Một ngôi đền có từ trước thời Heian-kyo
Truyền thống của Fujinomori kể rằng hoàng hậu Jingu đã dựng cờ, cất giữ binh khí và lập nơi thờ tại đây từ thời xa xưa. Câu chuyện thường gắn với năm 203; đây là niên đại trong truyền tích của đền, cần phân biệt với các mốc xây dựng còn được ghi nhận ở từng công trình.
Fujinomori ngày nay hình thành qua sự hợp thờ của ba ngôi đền trong vùng. Nơi đây gắn với hoàng gia và có lịch sử từ trước khi Heian-kyo trở thành kinh đô. Ngoài tín ngưỡng về ngựa và thắng lợi, đền còn được biết đến với việc cầu tiến bộ trong học vấn, nghệ thuật.
Từ sân trước đến chính điện, rồi những đền nhỏ phía sau, mỗi phần mang theo một câu chuyện riêng. Sơ đồ khuôn viên giúp người ghé lần đầu nhận ra các công trình thay vì coi tất cả là một tòa thờ duy nhất.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Đền Fujinomori
Chính điện và những mái gỗ dưới tán cây
Chính điện honden được hoàng gia ban cho đền năm 1712, vốn là một công trình trong cung đình. Mái lợp vỏ cây bách và phần hiên cong nổi bật trên nền gỗ sẫm. Đây là công trình được thành phố Kyoto xếp hạng di sản.
Điện lễ bái haiden ở phía trước có nét khác: khoảng giữa mở thành lối đi xuyên qua tòa nhà. Trong ảnh, những cột gỗ và mảng tường trắng chạy ngang dưới mái rộng, để lộ cây xanh qua các khoảng trống.
Phía sau chính điện còn có các đền nhỏ. Daishogun-sha và Hachimangu-sha có công trình được ghi niên đại 1438, được xếp hạng Tài sản văn hóa quan trọng của Nhật Bản. Bức ảnh Daishogun trong bài cho thấy một tòa gỗ nhỏ nằm giữa cây, khác hẳn độ rộng của điện lễ bái.

Lễ Fujinomori và màn trình diễn trên lưng ngựa
Fujinomori Matsuri gắn với những ngày đầu tháng 5. Điểm nổi bật vào ngày 5/5 là nghi lễ Kakeuma: người cưỡi thực hiện những động tác khéo léo trên lưng ngựa đang chạy tại đường phía nam khuôn viên. Lễ còn có đoàn rước và kiệu thần đi qua khu dân cư.
Đền giới thiệu lễ này trong mối liên hệ với phong tục Tango no Sekku, ngày lễ truyền thống đầu tháng 5 thường gắn với hình ảnh võ sĩ và mong ước trẻ lớn lên khỏe mạnh. Mối liên tưởng giữa cây xương bồ, tinh thần thượng võ và thắng lợi cũng được nhắc trong câu chuyện lễ hội.
Đây là nghi lễ theo dịp, không phải hoạt động cưỡi ngựa dành cho khách hằng ngày. Nếu chuyến đi nhằm xem Kakeuma, cần đọc thông tin lễ Fujinomori và hướng dẫn của ban tổ chức. Khi xem, đứng trong khu vực quy định, giữ khoảng cách với ngựa và không cản đường nghi lễ.

Mùa cẩm tú cầu ở Fujinomori
Fujinomori còn nổi tiếng với ajisai, tức cẩm tú cầu. Các khu vườn của đền có hàng nghìn bụi hoa với nhiều sắc màu. Đầu mùa hè, nhất là khoảng tháng 6, là thời gian thường được nhắc đến khi lên kế hoạch ngắm loài hoa này ở Kyoto.
Lịch vào vườn, phần vườn được tham quan và cách tổ chức có thông tin riêng theo mùa. Thời tiết cũng ảnh hưởng thời điểm nở hoa; vì vậy, lịch tham khảo không đồng nghĩa ngày nào trong tháng cũng có cùng một cảnh. Có thể xem thông tin cẩm tú cầu của đền khi chuẩn bị chuyến đi.
Ảnh trong cẩm nang này tập trung vào kiến trúc, không phải ảnh vườn đang nở hoa. Nếu ghé ngoài mùa cẩm tú cầu, chính điện, điện lễ bái và các đền nhỏ vẫn là những phần để tìm hiểu. Người cần lối tiếp cận thuận tiện nên hỏi rõ về khu định vào; điều kiện của sân đền và đường trong vườn có thể khác nhau.
Đến đền và ghép chuyến trong Fushimi
Địa chỉ: 609 Fukakusa Toriizaki-cho, Fushimi-ku, Kyoto. Hướng dẫn chính thức ghi khoảng 5 phút đi bộ từ JR Fujinomori trên tuyến JR Nara, hoặc 7 phút từ Sumizome trên tuyến Keihan. Chọn ga theo nơi xuất phát sẽ dễ hơn chỉ tìm tên Fujinomori trên bản đồ, vì Keihan cũng có một ga mang tên Fujinomori ở vị trí khác.
Ocean gợi ý 45–60 phút cho phần sân đền và kiến trúc. Nếu thêm vườn hoa, kho báu vật hoặc theo dõi lễ hội, hãy dành khoảng thời gian riêng. Phạm vi tham quan, việc vào vườn và các phần trưng bày cần được đối chiếu với thông tin của đền; không mặc định mọi phần dùng chung một cách vào hoặc mức phí.
Có thể nối với hai tháp mô phỏng Fushimi Momoyama theo hướng về Momoyama, hoặc đền Gokonomiya để tiếp tục tìm hiểu kiến trúc thờ tự. Mỗi điểm cần tính thêm chặng di chuyển.
Fushimi Inari cũng nằm trong quận, nhưng tuyến đường núi dưới các cổng torii có thể chiếm nhiều thời gian. Với một buổi đi, chọn một điểm chính và một điểm ghé thêm sẽ dễ sắp xếp hơn. Xem hướng dẫn đến Fujinomori trước khi chọn tuyến tàu.
Người thích kiến trúc có thể nối chuyến tới chùa Hotoji với cổng Niomon đỏ và tháp tahoto. Chùa nằm trong khu Fukakusa nhưng ở một địa điểm khác, cần tính thêm chặng đi từ Fujinomori.
Cùng khu Fukakusa, Zuikoji gắn với thi tăng Gensei và chính điện mái tranh. Có thể nối chuyến nếu lịch còn thoáng, tính thêm chặng di chuyển từ Fujinomori.
Gần tuyến JR Fujinomori và Sumizome, chùa Kaihoji ở Momoyama nối thêm câu chuyện về nhà Date, tranh Jakuchu và ẩm thực Phổ trà. Cần tính chặng đi riêng và liên hệ trước nếu muốn dùng bữa hoặc xem nội thất.
Gần ga Sumizome, Bokusenji còn được gọi là chùa anh đào. Truyền thuyết về tên đất và hoa là một câu chuyện khác để nối vào tuyến Fukakusa, nhất là khi dành thời gian đi bộ quanh khu phố.
Muốn xem lễ Fujinomori hoặc cẩm tú cầu, nên chọn dịp trước khi chốt ngày Kyoto. Với chuyến đi từ Việt Nam, bạn có thể chuẩn bị hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cùng kế hoạch ấy.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Fujinomori là đền hay chùa?
Đây là đền Shinto ở Fukakusa, thuộc quận Fushimi của Kyoto.
Có thể xem biểu diễn trên lưng ngựa hằng ngày không?
Không. Kakeuma là nghi lễ gắn với lễ Fujinomori ngày 5/5; cần xem thông tin tổ chức riêng cho chuyến đi.
Đi từ ga nào gần?
Theo hướng dẫn của đền, đi bộ khoảng 5 phút từ JR Fujinomori hoặc 7 phút từ ga Sumizome của Keihan. JR Fujinomori khác ga Fujinomori của Keihan.
Thời gian nào thường có cẩm tú cầu?
Khoảng đầu mùa hè, thường được nhắc đến nhất là tháng 6. Thời tiết, lịch vào vườn và thời điểm hoa nở cần xem theo mùa.
Nên dành bao lâu để ghé đền?
Ocean gợi ý 45–60 phút cho sân đền và kiến trúc; cộng thêm thời gian nếu tham quan vườn hoa, phần trưng bày hoặc xem lễ hội.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.




