Hai tầng mái của điện Kannon nổi lên giữa những tán cây, phía trước là bãi cỏ và đường sỏi. Ở Kajuji, các công trình nằm trong một khu vườn có cả mặt hồ rộng lẫn những khoảng cây thấp gần gian nhà. Ngôi chùa ở Yamashina này lưu giữ câu chuyện về hoàng gia Kyoto, nhưng dáng đèn đá thấp, cành cây bò ngang và đường đi dưới bóng lá cũng đủ làm nên một chuyến ghé riêng.
Kajuji và câu chuyện về người mẹ của thiên hoàng
Kajuji — 勧修寺 nằm ở phía nam quận Yamashina, Kyoto. Theo cách đọc của chùa, tên ngôi chùa là Kajūji; cùng chữ ấy trong tên địa phương được đọc là Kanshūji. Khi tra đường, có thể dùng tên tiếng Nhật cùng địa chỉ để tránh nhầm.
Lịch sử do chùa giới thiệu bắt đầu năm 900, khi Thiên hoàng Daigo cho đổi khu dinh cũ thành chùa để tưởng niệm mẹ là Fujiwara no Tsugiko. Kajuji thuộc Phật giáo Chân Ngôn tông, là tổ đình của nhánh Yamashina, có quan hệ lâu đời với hoàng gia và dòng họ Fujiwara.
Ngôi chùa đã trải qua hỏa hoạn, chiến tranh và những lần đất chùa bị thu hẹp. Đợt phục hồi thời Edo, với sự hỗ trợ từ hoàng gia, góp phần tạo nên các công trình còn thấy trong vườn. Vì vậy, mốc 900 là năm khởi lập, không phải niên đại của mọi mái điện hôm nay.
Điện Kannon và những công trình gắn với hoàng gia
Kannondo, còn gọi là Taihikaku, là công trình có hai tầng mái hiện trong ảnh đầu bài. Theo chùa, điện được tái dựng năm 1931. Bức ảnh mùa hè năm 2010 cho thấy khoảng cỏ phía trước và đường sỏi vòng qua cây.
Trong khuôn viên còn có Shoin, thư phòng được xếp hạng Di sản văn hóa quan trọng cấp quốc gia, cùng Shinden và chính điện Hondo. Những công trình này có quan hệ với các cung điện được ban cho chùa trong thời Edo. Có thể nhìn kiến trúc từ đường tham quan, nhưng không nên mặc định rằng mọi gian nhà đều cho vào bên trong.
Hướng dẫn của chùa phân biệt lượt xem vườn với nội thất các tòa nhà. Trước chuyến đi, hãy xem sơ đồ và giới thiệu các điểm trong Kajuji để biết công trình nào nằm ở phần vườn muốn ghé. Đây vẫn là nơi thờ tự, vì vậy việc lễ và giới hạn tại từng gian cần được tôn trọng.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Kajuji
Hồ Himuro và đường nét của một khu vườn cổ
Phần vườn lớn xoay quanh hồ Himuro, có các đảo nhỏ và cây trồng quanh bờ. Phần còn lại là khu vườn bằng phẳng ở phía nam thư phòng Shoin. Đi giữa hai phần sẽ thấy cảnh thay đổi từ mặt nước và khoảng xa sang các chi tiết gần: cành cây, đèn đá, mái hiên.
Tư liệu của Hiệp hội cây xanh đô thị Kyoto cho biết hồ từng rộng hơn, chịu nhiều thay đổi cùng lịch sử khu đất và được chỉnh sửa trong các đợt phục hồi. Cảnh vườn hiện tại lưu giữ dấu vết của nhiều thời kỳ.
Tên hồ gắn với chuyện kể rằng băng trên mặt nước từng được đưa vào cung, dùng để đoán mùa màng qua độ dày. Đây là truyền thống được ghi lại trong câu chuyện của chùa. Bên cạnh giá trị ấy, hồ còn là nơi có thể gặp chim nước; có thấy loài nào hay không sẽ tùy mùa và thời điểm.
Vườn Kajuji được thành phố Kyoto xếp hạng danh thắng. Hồ sơ văn hóa của thành phố nhấn mạnh cảnh núi phía sau mặt hồ, tạo chiều sâu cho khu vườn. Dáng núi phía xa nối tiếp những tán cây quanh bờ, làm mặt hồ có vẻ rộng và sâu hơn.
Chiếc đèn đá thấp giữa những cành cây bò ngang
Ở khu vườn trước Shoin có chiếc đèn đá kiểu Kajuji, với phần chụp rộng, hơi vồng lên, thân thấp. Cành lá của cây haibyakushin tỏa ngang quanh đèn khiến đường nét bằng đá lúc ẩn, lúc hiện giữa màu xanh.
Tư liệu du lịch học đường của Kyoto và Hiệp hội cây xanh ghi truyền lại rằng đèn do Tokugawa Mitsukuni hiến tặng. Ảnh bổ sung chụp tháng 12 năm 2010 cho thấy rõ phần chụp lớn và các ô nhỏ ở thân đèn.
Đây là chi tiết nhỏ, dễ đi qua nếu chỉ hướng về hồ. Khi dừng xem hoặc chụp, nên đứng trên lối dành cho khách, giữ khoảng cách với cành cây và rêu. Không cần bước vào mảng xanh để có góc gần hơn.
Hoa bên hồ và khoảng vườn ngoài mùa hoa
Cổng du lịch tỉnh Kyoto giới thiệu hoa súng đỏ, trắng trên mặt nước và hoa diên vĩ kakitsubata bên hồ. Các tư liệu về vườn cũng nhắc tới mơ, anh đào và những loài hoa từ xuân sang đầu hè. Ba ảnh trong bài tập trung vào kiến trúc, đèn đá và vườn cây.
Ngày cây ít hoa, những thân cành và khoảng rêu vẫn tạo nên cảnh vườn riêng. Ảnh cuối bài chụp tháng 12 năm 2010 cho thấy đường đá qua mảng rêu, cây trụi lá và điện Kannon ở phía sau. Qua hai mùa, khoảng vườn chuyển từ màu xanh dày sang những đường cành mảnh và nền rêu sáng.
Với người thích chụp ảnh, Ocean gợi ý chừa thời gian cho cả cảnh rộng lẫn chi tiết gần như đèn đá. Nên tránh cản lối, không cho chim ăn hoặc tự ý rẽ qua bờ hồ. Không có một ngày hoa đẹp cố định áp dụng cho mọi năm.
Từ ga Ono, ghép Kajuji với Zuishinin ra sao?
Địa chỉ: 27-6 Kanshuji Niodocho, Yamashina-ku, Kyoto. Chùa hướng dẫn từ ga Ono trên tuyến tàu điện ngầm Tozai đi bộ khoảng 6 phút. Đây là thời gian từ ga đến chùa, chưa tính hành trình tới Ono và thời gian đổi tuyến.
Ocean gợi ý 45–60 phút để đi quanh vườn, xem hồ và kiến trúc từ bên ngoài. Phí, phạm vi tham quan và quy định chụp ảnh nên xem tại website Kajuji khi lên kế hoạch. Chùa lưu ý nền sỏi và không có đường dốc hỗ trợ được bố trí sẵn. Gia đình dùng xe lăn hoặc xe đẩy nên liên hệ trước để hỏi rõ lối đi và phần vườn phù hợp.
Zuishinin với câu chuyện Ono no Komachi là điểm tiếp nối trong khu Ono, nhưng ở địa chỉ riêng. Có thể dành một buổi cho hai khu vườn, cộng thêm đường đi giữa hai chùa và khoảng nghỉ. Zuishinin nổi bật ở những gian nhà, vườn rêu và dấu tích văn học; Kajuji có cảnh hồ cùng khu cây thấp trước thư phòng.
Nếu muốn thêm Daigoji với tháp năm tầng và Sanboin, cần dành thời lượng rộng hơn và tính chặng di chuyển riêng. Chuyến lên Kami-Daigo là một tuyến núi dài, không nên tự ghép vào cùng lịch xem ba khu vườn trong một buổi ngắn.
Ở phía bắc Yamashina, Bishamondo với điện đỏ son, tranh cửa trượt và vườn Bansuien là một chuyến ghé khác. Cần đi về khu ga Yamashina rồi thêm chặng đi bộ khoảng 20 phút theo chùa; nên dành lịch riêng nếu không còn nhiều thời gian.
Gần tuyến đi bộ từ ga Yamashina, Anshoji và câu chuyện di sản Ngũ Trí Như Lai là một lựa chọn khác. Cần xem chương trình và phạm vi tham quan với chùa trước khi ghé; nhóm tượng Quốc bảo được chùa ghi là gửi tại Bảo tàng Quốc gia Kyoto.
Nếu còn thời gian ở phía nam Yamashina, đền Ōishi là một điểm ghé riêng để tìm hiểu quãng đời của Ōishi Kuranosuke và câu chuyện 47 võ sĩ Akō.
Ở phía ga Nagitsuji, khu mộ tưởng niệm Tamuramaro là một điểm ghé ngắn để đọc câu chuyện vị tướng đầu thời Heian. Hãy tính riêng đường đi giữa hai nơi.
Kajuji và Zuishinin có thể ghép thành ngày Kyoto thiên về vườn thay vì nhiều điểm xa. Trong bước chuẩn bị từ Việt Nam, bạn có thể xem hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cho chuyến Nhật.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Kajuji có phải ở Fushimi không?
Chùa nằm ở quận Yamashina, Kyoto. Daigoji ở khu lân cận nhưng thuộc Fushimi; hai nơi có địa chỉ và thời lượng tham quan riêng.
Có phải mọi tòa nhà đều từ năm 900?
Không. Năm 900 là mốc khởi lập. Các công trình có lịch sử riêng, chẳng hạn điện Kannon được chùa ghi tái dựng năm 1931.
Hồ Himuro còn nguyên như thời Heian không?
Không nên hiểu như vậy. Hồ và khuôn viên đã thay đổi qua nhiều thời kỳ, thu hẹp và phục hồi; cảnh vườn vẫn lưu giữ câu chuyện của một truyền thống lâu đời.
Có thể vào bên trong mọi gian điện không?
Lượt ghé chủ yếu dành cho vườn và xem kiến trúc bên ngoài. Cần theo giới hạn tại chỗ, không mặc định được vào toàn bộ nội thất.
Đi từ ga nào và dành bao lâu?
Ga Ono trên tuyến Tozai, đi bộ khoảng 6 phút theo chùa. Ocean gợi ý 45–60 phút, chưa tính thời gian đến ga và đi tiếp sang chùa khác.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
