Những thân cây cao đứng hai bên lối bậc đá, phía trên là mái ngói lớn của điện Kannon. Anshoji ở Yamashina có dáng vẻ kín đáo, nhưng câu chuyện của chùa đi xa hơn khoảng sân ấy: từ các nhà sư sang Trung Hoa học đạo, những tượng Phật thời Heian được gìn giữ, đến một khu vườn đá mới nối tiếp ý nghĩa của di sản cũ.
Ngôi chùa năm 848 và hành trình của nhà sư Eun
Anshoji — 安祥寺 thuộc Phật giáo Chân Ngôn tông, nhánh Koyasan, ở quận Yamashina của Kyoto. Theo chùa, nơi này được lập năm 848, gắn với nhà sư Eun và nguyện vọng của Fujiwara no Junshi, mẹ Thiên hoàng Montoku.
Eun từng sang nhà Đường để học và mang thêm tư liệu, pháp môn Phật giáo Mật tông về Nhật Bản. Chùa phát triển thành quần thể có khu trên núi và khu dưới, từng giữ vai trò trong việc đào tạo tăng sĩ. Qua hỏa hoạn, chiến tranh và nhiều lần suy thoái, quy mô ấy đã thu hẹp.
Từ thời Edo, các gian điện và công trình thờ tự dần được tái dựng. Ở khuôn viên hiện nay, các pho tượng, nền tháp và tư liệu của chùa kể lại từng giai đoạn của quần thể xưa.
Ngũ Trí Như Lai: di sản thuộc chùa, được gửi tại bảo tàng
Ngũ Trí Như Lai là nhóm năm pho tượng, với Đại Nhật Như Lai ở trung tâm và bốn vị Phật xung quanh. Trong Phật giáo Chân Ngôn tông, nhóm tượng gắn với năm phương diện trí tuệ. Chùa giới thiệu đây là những tác phẩm thời Heian, có nguồn gốc gần với thời kỳ đầu Anshoji.
Nhóm tượng được xếp hạng Quốc bảo năm 2019. Tư liệu của chùa ghi chúng thuộc Anshoji và được gửi tại Bảo tàng Quốc gia Kyoto. Nếu muốn xem trực tiếp nhóm tượng, hãy tra chương trình trưng bày của bảo tàng; nơi gửi bảo quản không đồng nghĩa với việc tác phẩm luôn được đưa ra trưng bày.
Câu chuyện gìn giữ còn gắn với tháp Tahoto của chùa. Tháp được dựng lại năm 1759 rồi bị cháy năm 1906; nhóm tượng đã được gửi tới bảo tàng trước đó nên tránh được vụ hỏa hoạn. Phần nền tháp còn lại vì thế gợi cả công trình đã mất lẫn những tác phẩm được bảo toàn.
Có thể xem giới thiệu tượng thờ và di sản Anshoji để hiểu rõ tên từng nhóm. Phần giới thiệu của chùa cũng cho biết tên, niên đại và nơi lưu giữ của những tác phẩm khác.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Anshoji
Điện Kannon và những mái nhà được dựng lại
Kannondo, cũng là chính điện, được chùa ghi dựng năm 1817. Mái ngói lớn phủ xuống hàng cửa gỗ; phía trước là bậc đá, đèn đá và những thân cây cao.
Bên trong thờ tượng Quan Âm mười một mặt, một tác phẩm được xếp hạng Di sản văn hóa quan trọng. Chùa giới thiệu tượng có nguồn gốc thời Nara, tức còn sớm hơn mốc khởi lập Anshoji. Người tạo tượng và quá trình đưa tượng tới chùa có phần thuộc truyền thuyết hoặc chưa được xác định đầy đủ.
Khuôn viên còn có Jizodo, dựng năm 1772, và Daishido, dựng năm 1773, cùng các tượng liên hệ với truyền thống tu học của chùa. Những mốc khác nhau giúp hình dung Anshoji đã được phục hồi từng phần, qua công sức của nhiều thế hệ.
Việc xem nội thất và hiện vật cần theo phạm vi tham quan được chùa hướng dẫn. Đây là các gian thờ, nên giữ yên tĩnh, không chạm tượng và không tự mở phần cửa giới hạn để chụp ảnh.
Vườn đá Gochi Henmyotei và ý nghĩa của năm hòn đá
Gochi Henmyotei là khu vườn được chùa thông báo hoàn thành năm 2024. Năm hòn đá ở trung tâm tượng trưng cho Ngũ Trí Như Lai; cát trắng, đá và cây được giải thích trong mối liên hệ với thế giới và chúng sinh theo tư tưởng Mật tông.
Việc làm vườn có sự tham gia của những người ủng hộ dự án phục hồi Anshoji, trong đó có công việc trồng rêu. Đây là một phần mới trong quá trình chăm lo cho ngôi chùa, tiếp nối ý nghĩa của nhóm tượng cổ bằng vật liệu và không gian ngoài trời.
Có thể đọc giới thiệu Gochi Henmyotei của Anshoji trước khi chọn phần tham quan. Khi được vào xem, nên đứng ở lối quy định, không bước lên cát hoặc rêu để tìm góc chụp.
Mái cổng, nền tháp và dấu tích Seiryuden
Cổng Yakuimon có mái ngói và khung gỗ, được chùa ghi có nguồn gốc thời Genroku. Công trình được di chuyển tới vị trí hiện nay năm 1962, cùng một số phần khác, sau khi kênh nước chia khu đất của chùa thành hai phía. Ảnh bổ sung chụp năm 2008 ghi lại một góc mái cổng và tường phía ngoài.
Ở phần cao hơn phía sau Kannondo có Seiryuden. Câu chuyện nơi thờ này liên hệ với việc Eun mang tín ngưỡng Thanh Long từ chùa Qinglong ở Trường An về Nhật. Công trình đã được tái dựng, di chuyển và sửa đổi nhiều lần; chùa ghi điện hiện có niên đại năm 1853.
Khu chùa hiện nay và dấu tích quần thể trên núi là hai địa điểm khác nhau. Với một buổi ghé ngắn, nên đi theo lối được chùa hướng dẫn trong khuôn viên, dành thời gian cho các công trình và tư liệu tại đó.
Từ ga Yamashina và cách ghép với Bishamondo
Địa chỉ: 22 Misasagi Hirabayashicho, Yamashina-ku, Kyoto. Chùa hướng dẫn từ các ga JR Yamashina, tàu điện ngầm Yamashina hoặc Keihan Yamashina đi về phía bắc khoảng 10 phút. Đây là thời gian đi bộ tham khảo từ ga, chưa tính đường tới Yamashina và những lần dừng nghỉ.
Ocean gợi ý 45–60 phút cho phần tham quan được phép, có thời gian xem kiến trúc và đọc giới thiệu. Cần trao đổi với chùa về chương trình, phạm vi xem và cách tham gia khi sắp xếp chuyến đi; không coi mọi gian điện là một điểm có thể tự vào bất cứ lúc nào. Các bậc đá trước chính điện cũng cần được tính tới nếu đi cùng người hạn chế vận động.
Chùa cho biết không có bãi đỗ riêng cho khách, nên ưu tiên phương tiện công cộng. Xem hướng dẫn tới Anshoji để tra đúng địa chỉ trước khi đi.
Bishamondo với mái điện đỏ son và vườn Bansuien là một lựa chọn tiếp nối phía bắc khu ga Yamashina, có đường dốc và bậc đá riêng. Còn Kajuji với hồ Himuro và Zuishinin ở vùng Ono nằm về phía nam, nên tính chặng tàu Tozai và thời gian ghé riêng nếu muốn nối hành trình.
Từ khu ga Yamashina, có thể ghép chùa với một đoạn dạo kênh Yamashina quanh cầu Anshu. Lối ven nước giúp nối câu chuyện của ngôi chùa với tuyến dẫn nước hồ Biwa; chọn đoạn đi rồi quay lại nếu chỉ có một buổi ngắn.
Nếu muốn đi tiếp về phía Misasagi, bạn có thể men theo kênh rồi qua cầu Shōchaku để ghé chùa Honkokuji.
Với Anshoji, nên xác định phần được tham quan và nơi trưng bày tượng trước khi xếp ngày Yamashina. Phần hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản có thể chuẩn bị khi lên chuyến Nhật từ Việt Nam.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Anshoji nằm ở đâu tại Kyoto?
Chùa nằm tại Misasagi Hirabayashicho, quận Yamashina. Theo hướng dẫn của chùa, từ các ga Yamashina đi bộ về phía bắc khoảng 10 phút.
Ngũ Trí Như Lai có ở chùa để xem trực tiếp không?
Chùa ghi nhóm tượng được gửi tại Bảo tàng Quốc gia Kyoto. Đây không phải cam kết có thể xem tượng ngay tại chùa hoặc vào mọi ngày ở bảo tàng.
Có thể tự vào xem mọi gian điện không?
Cần theo chương trình và phạm vi được chùa hướng dẫn. Khi lên kế hoạch nên liên hệ để biết cách tham gia, đồng thời tính tới bậc đá và thời gian đi bộ.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
