Những khối đá dựng lên giữa nền sỏi đen trắng, còn các đường cong tròn nối nhau như những đám mây. Khu vườn phía tây Ryoginan gợi hình một con rồng đang vươn lên, nhưng không tạc sẵn dáng rồng để người xem nhận ra ngay. Bên cạnh cảnh vườn ấy là nhà Hojo cổ của một chùa nhánh Tofukuji. Sự gặp gỡ giữa kiến trúc lâu đời và những khu vườn thế kỷ XX làm nên nét riêng của Ryoginan.
Nhà Hojo cổ giữa quần thể Tofukuji
Ryoginan — 龍吟庵 gắn với nơi ở của Mukan Fumon, vị trụ trì thứ ba của Tofukuji, cũng là người khai sơn Nanzenji. Cơ quan du lịch Kyoto giới thiệu lịch sử nơi này từ năm 1291. Khi đến theo đợt tham quan đặc biệt, kiến trúc và vườn đều là những phần đáng dành thời gian.
Nhà Hojo, thường gắn với không gian ở và tiếp khách của trụ trì trong chùa Thiền, được cơ sở dữ liệu di sản Nhật Bản ghi niên đại 1387 và xếp hạng Quốc bảo. Đây được giới thiệu là nhà Hojo cổ nhất còn tồn tại ở Nhật Bản. Niên đại này thuộc tòa nhà, khác với mốc lịch sử 1291 của Ryoginan.
Một nét cổ của công trình là cách tổ chức gian giữa và các cửa phía trước, còn giữ dấu ấn trước khi kiểu nhà Hojo trở nên phổ biến ở thời kỳ sau. Những cánh cửa và khoảng hiên vì thế cũng đáng xem cùng cảnh vườn. Nhà Hojo này nằm ở chùa nhánh Ryoginan, tách biệt với khu Hojo của chùa chính Tofukuji.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Ryoginan
Vườn phía tây: con rồng hiện ra từ đá và mây
Ba khu vườn cảnh khô quanh Hojo do Shigemori Mirei thực hiện năm 1964. Nổi bật trong số đó là khu vườn phía tây, thường được gọi là Vườn Rồng. Theo giới thiệu của Tofukuji, những nhóm đá gợi hình con rồng từ biển vươn lên giữa mây đen.
Ở bức ảnh đầu bài, nền sỏi sáng và tối được chia bằng các đường viền uốn lượn. Các khối đá có dáng khác nhau: có tảng thấp nằm dài, có viên dựng cao và nhọn. Đường cong chạy quanh chân đá khiến mặt vườn vừa rõ từng mảng, vừa nối liền thành một cảnh chung.
Biết trước hình tượng con rồng giúp hiểu ý tưởng của tác giả, nhưng vẻ đẹp của vườn không phụ thuộc vào việc tìm đủ đầu, sừng hay thân rồng. Sự chênh lệch giữa dáng đá, khoảng trống và hai màu sỏi đã đủ làm cảnh thay đổi theo góc nhìn. Hàng rào tre có mô-típ gợi tia chớp cũng là chi tiết đặc trưng được cơ quan du lịch giới thiệu về Ryoginan.
Vườn Furi: sắc đỏ nâu bên hiên gỗ
Trong khu vườn Furi, hay “Vườn Không Rời”, màu nền đổi sang đỏ nâu. Các tảng đá nằm hoặc đứng trên nền sỏi, phía sau là hàng cửa gỗ và khoảng hiên dài. So với hai màu trắng đen ở Vườn Rồng, cảnh này có sắc ấm và đường nét gọn hơn.
Tofukuji giới thiệu khu vườn gắn với một truyền thuyết về thời thơ ấu của Mukan Fumon. Câu chuyện được kể như một truyền thuyết của chùa, giúp giải thích tên gọi và ý tưởng của vườn.
Bức ảnh trong bài cho thấy rõ sự kết hợp giữa vườn và tòa nhà: nền sỏi thấp, cột gỗ và cửa chớp tạo những tầng khác nhau. Khi tham quan, giữ lối qua lại thông thoáng, không bước xuống nền sỏi hoặc chạm vào đá để tìm góc chụp. Việc được chụp từng gian và từng khu vẫn theo hướng dẫn tại chùa.
Vườn phía nam và một khoảng trắng rộng
Khu vườn phía nam có tên Mu, thường được dịch là “Vườn Không”. Tofukuji mô tả nơi này được trải cát trắng, để lại một khoảng trống trước nhà. Sự giản lược ấy gắn với công năng nghi lễ của sân phía nam trong kiến trúc chùa Thiền.
Sau các khối đá và đường cong ở Vườn Rồng, một khoảng trắng rộng có thể khiến bạn nhận ra rõ hơn mái hiên, cột và những giới hạn của sân. Ba khu vườn không cố tạo cùng một ấn tượng. Chúng thay đổi cả màu nền lẫn mức độ hiện diện của đá, nên đáng xem như ba cách tạo cảnh quanh cùng một tòa nhà.
Đọc cùng những khu vườn khác của Shigemori Mirei
Ryoginan giúp nối tiếp câu chuyện về Shigemori Mirei quanh Tofukuji. Những khu vườn năm 1964 ra đời sau các vườn Hojo của chùa chính khoảng 25 năm. Nếu đã biết Tofukuji với những ô đá xen rêu, các đường cong trắng đen ở Ryoginan đem đến một hình ảnh khác về cùng tác giả.
Ở gần đó, Komyoin với vườn Hashintei đặt đá giữa rêu và cát trắng; Reiunin lại có những dải cát gợi mây. Có thể đọc các bài cùng nhau để chọn nơi hợp sở thích, không cần ghé tất cả trong một buổi.
Ảnh Vườn Rồng trong bài ghi năm chụp 2004; ảnh vườn Furi chụp tháng 11 năm 2012. Hai góc chụp cho thấy rõ sự khác biệt về màu sỏi và cách đặt đá quanh cùng một tòa nhà.
Đường đi và cách dành thời gian cho Ryoginan
Địa chỉ: 15-812 Honmachi, Higashiyama-ku, Kyoto. Từ ga Kyoto, có thể đi JR Nara đến ga Tofukuji, rồi tiếp tục đi bộ vào quần thể chùa. Ga Tofukuji cũng có tuyến Keihan, phù hợp nếu bạn xuất phát từ khu trung tâm dọc tuyến này.
Các nguồn du lịch chính thức đưa thời gian đi bộ từ ga khoảng 10–15 phút. Đoạn tiếp cận Ryoginan gắn với cầu có mái Engetsukyo trong khuôn viên Tofukuji; nên xem sơ đồ và hướng dẫn tại chỗ để đi đúng lối dành cho khách trong đợt tham quan.
Ocean gợi ý khoảng 30–45 phút cho Hojo và ba khu vườn, tùy sở thích. Ryoginan có các đợt tham quan đặc biệt, không nên mặc định có thể vào quanh năm. Xem thông tin từ Tofukuji khi lên lịch cụ thể để đối chiếu ngày, giờ, phí và các phần được vào. Vé của các khu chính Tofukuji không mặc nhiên bao gồm Ryoginan.
Sokushuin với vườn rêu và lối đá nằm liền kề, là một lựa chọn đọc thêm nếu thích cảnh vườn nhiều cây. Hai nơi vẫn có điều kiện tham quan riêng.
Taikoan với gian tiếp khách cổ và chuyện Komachi là một chùa nhánh khác đáng đọc cùng Ryoginan nếu quan tâm kiến trúc và lịch sử. Mỗi chùa có công trình và điều kiện tham quan riêng.
Muốn xem các vườn Ryoginan, hãy xác định dịp mở đặc biệt trước khi đặt ngày Kyoto. Khi chuẩn bị từ Việt Nam, bạn có thể đối chiếu hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cho chuyến Nhật.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Ryoginan có phải là Hojo của Tofukuji không?
Ryoginan là chùa nhánh trong quần thể Tofukuji, có nhà Hojo riêng. Cần phân biệt với khu Hojo và các vườn ở chùa chính Tofukuji.
Nhà Hojo Ryoginan có từ khi nào?
Cơ sở dữ liệu di sản Nhật Bản ghi niên đại tòa nhà là năm 1387 và xếp hạng Quốc bảo. Tòa nhà được giới thiệu là Hojo cổ nhất còn tồn tại ở Nhật Bản.
Ba khu vườn do ai thiết kế?
Ba vườn cảnh khô do Shigemori Mirei thực hiện năm 1964, với những cách thể hiện khác nhau qua cát trắng, sỏi trắng đen, nền đỏ nâu và các nhóm đá.
Vườn Rồng có tượng rồng không?
Hình tượng rồng được gợi bằng cách đặt đá và những mảng sỏi trắng đen. Đây là cảnh vườn mang tính gợi hình, không phải một tượng rồng hoàn chỉnh.
Có thể tham quan Ryoginan quanh năm không?
Ryoginan có những đợt tham quan đặc biệt. Xem hướng dẫn từ Tofukuji khi lên lịch cụ thể; không mặc định có thể vào bất kỳ ngày nào hoặc dùng chung vé với các khu khác.
Từ ga Kyoto đi thế nào?
Đi JR Nara đến ga Tofukuji rồi đi bộ khoảng 10–15 phút vào quần thể chùa. Theo sơ đồ tại chỗ đến Ryoginan qua khu cầu Engetsukyo trong đợt được tham quan.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
