Từ những con phố Gion, bước vào Kenninji là gặp một khoảng sân rộng, những mái chùa trầm và khu vườn nằm giữa hành lang gỗ. Cây, đá và rêu giữ người xem ở lại bên hiên; vào pháp đường, đôi rồng trên trần lại khiến ánh nhìn hướng lên cao. Ngôi chùa Thiền lâu đời nhất Kyoto có sức hấp dẫn từ cả sự yên tĩnh lẫn những tác phẩm đầy sức sống.
Kenninji: một dấu mốc của Thiền ở Kyoto
Kenninji được thành lập năm 1202, với thiền sư Eisai, còn được gọi là Yosai, là vị khai sơn. Tướng quân Minamoto no Yoriie hiến đất xây chùa; tên Kenninji lấy từ niên hiệu Kennin lúc bấy giờ. Đây là ngôi chùa Thiền lâu đời nhất ở Kyoto.
Lịch sử của chùa có nhiều lớp hơn một mốc khởi đầu. Thuở đầu, nơi đây cùng giảng dạy Thiên Thai, Mật giáo và Thiền, trước khi trở thành đạo tràng Lâm Tế rõ nét hơn. Về sau, Kenninji giữ một vị trí trong hệ thống Kyoto Gozan, thường được gọi là Ngũ Sơn Kyoto.
Qua nhiều lần hỏa hoạn, di chuyển và tái thiết, diện mạo Kenninji đã thay đổi theo thời gian. Những công trình hôm nay thuộc nhiều thời kỳ khác nhau, cùng nối tiếp lịch sử tu học bắt đầu từ năm 1202.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Kenninji
Ngắm cổng Sanmon và nhịp mái điện
Mái chùa hiện ra sau hàng cây, rộng và trầm dưới nắng. Sân thoáng cho người xem đủ khoảng lùi để thấy các khối nhà trước khi bước vào phần tham quan bên trong.
Cổng Sanmon, còn mang tên Boketsuro, là một điểm nhấn dễ nhận ra. Hai tầng mái cong và phần gỗ sẫm tạo nên một dáng cổng vừa bề thế vừa có nhiều chi tiết để quan sát. Bạn có thể nhìn tổng thể từ lối đi rồi tiến gần hơn theo khu vực được hướng dẫn, thay vì chỉ dừng ở một góc chụp chính diện.
Từ ngoài sân vào dưới hiên, ánh sáng dịu xuống trên sàn và cột gỗ. Những thay đổi nhỏ ấy đem lại cảm giác thư thái trước khi bạn dừng lại ở khu vườn hoặc vào xem tranh.
Đổi cảnh từ vườn cát trắng sang Choontei
Kenninji có nhiều bố cục vườn để thưởng thức. Daioen là vườn khô phía trước Hojo; Choontei nằm trong sân giữa, có đá và những cây phong; còn vườn Tròn–Tam giác–Vuông gợi suy ngẫm bằng các hình khối đơn giản.
Ở vườn khô, nền cát sáng khiến những cụm đá nổi bật. Bên sân trong, cây phong và rêu lại đưa màu xanh đến sát hành lang. Đi qua vài khung cột, bạn đã thấy cùng một cảnh vườn đổi khác, có lúc tán lá che bớt đá, có lúc khoảng trống mở ra thoáng hơn.
Choontei có vẻ gần gũi của một khu vườn nhỏ được nhà gỗ bao quanh. Rêu trải thấp dưới chân đá, cây phong vươn cành phía trên, ánh sáng lọt xuống từng khoảng. Đây là nơi dễ khiến người đi chậm lại và muốn ngồi bên hiên thêm một lúc.
Nếu thời gian có hạn, bạn có thể dành phần lâu hơn cho khu vườn mình thích nhất. Một cảnh được ngắm kỹ thường để lại ký ức rõ hơn nhiều góc chỉ vừa kịp đi qua.
Tìm Phong thần, Lôi thần và đôi rồng trong tranh
Kenninji gắn với bức bình phong Phong thần và Lôi thần của Tawaraya Sotatsu, một Quốc bảo Nhật Bản. Hai hình tượng nổi bật trên nền vàng tạo ấn tượng mạnh ngay cả với người chưa biết nhiều về hội họa Nhật.
Tác phẩm trưng bày tại chùa là bản sao độ phân giải cao; nguyên tác được ký thác tại Bảo tàng Quốc gia Kyoto. Nhờ bản sao, người đến Kenninji vẫn có thể thưởng thức hình ảnh nổi tiếng này trong không gian gắn với lịch sử của tác phẩm.
Trên trần pháp đường Hatto, đôi rồng trong tác phẩm Song long của Koizumi Junsaku uốn mình giữa những nét mực mạnh. Bức tranh hoàn thành năm 2002, nhân kỷ niệm 800 năm thành lập chùa. Đứng phía dưới, bạn cần ngước lên mới thấy hết cảnh rồng trải rộng, một cách xem tranh khá khác với những tác phẩm ngang tầm mắt.
Nên dành cho hội họa một khoảng thời gian riêng trong chuyến ghé, thay vì xem như phần đi ngang giữa hai khu vườn. Nếu muốn tìm hiểu trước bố cục và câu chuyện từng tác phẩm, trang giới thiệu di sản của Kenninji có hình minh họa và thông tin chi tiết.
Từ Eisai đến câu chuyện uống trà ở Nhật
Tên tuổi Eisai còn gắn với việc mang hạt trà từ Trung Quốc về, khuyến khích trồng trà và phổ biến cách thưởng trà. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng trước ông, Nhật Bản hoàn toàn chưa có trà. Chính website của Kenninji giải thích truyền thống này đã có từ trước, trong đó trà từng quen thuộc hơn với giới quý tộc và tăng sĩ.
Câu chuyện trà làm Eisai trở nên gần hơn với đời sống hôm nay. Từ sinh hoạt tu học, thức uống ấy dần gắn với những thói quen và nghi thức mà du khách vẫn gặp ở Nhật Bản. Một chén trà trong chuyến đi vì thế cũng có thể gợi nhớ tới phần lịch sử vừa đọc.
Kenninji có bia tưởng niệm về trà. Với người yêu trà Nhật, đây là một chi tiết đáng tìm trên đường tham quan, để nối tên tuổi Eisai với câu chuyện thưởng trà đã đi qua nhiều thế kỷ.
Nên dành bao lâu và chọn mùa nào?
Mái gỗ, vườn và hội họa là những lý do để ghé Kenninji quanh năm. Ánh sáng trong phòng, bóng hiên và những bức tranh luôn có điều để thưởng thức, ngay cả khi chuyến đi không trùng mùa hoa.
Những tháng cây xanh, khu vườn có vẻ mát dịu và gần gũi; tới mùa phong đổi màu, tán lá nổi bật hơn bên gỗ sẫm. Bạn có thể chọn theo cảnh sắc mình thích, còn màu lá cụ thể vẫn tùy thời tiết từng năm.
Ocean gợi ý khoảng 60–90 phút cho một lượt ghé có ngắm vườn và tranh. Đây là khoảng thời gian để lập lịch, không phải thời lượng bắt buộc. Nếu đã biết mình thích ngồi ngắm cảnh lâu, hãy để dư thời gian cho Kenninji thay vì xếp quá nhiều chùa trong cùng buổi.
Đến Kenninji từ Gion và chọn điểm dừng tiếp theo
Chùa ở 584 Komatsu-cho, Higashiyama-ku, Kyoto, gần khu Hanamikoji của Gion. Theo hướng dẫn của chùa, từ ga Gion-Shijo đi bộ khoảng 7 phút; từ ga Kyoto-Kawaramachi khoảng 10 phút. Thời gian thực tế còn tùy lối ra và nhịp đi của bạn.
Có thể hình dung Kenninji như một điểm nối giữa buổi dạo phố Gion và các điểm văn hóa ở Higashiyama. Nếu muốn tiếp tục với vườn và lịch sử, đọc thêm cẩm nang Kodaiji. Nếu thích không gian đền và một khoảng công viên để nghỉ, có thể chuyển hướng sang Yasaka rồi Maruyama.
Để tìm đúng lối đến và thông tin tham quan khi chốt chuyến đi, bạn có thể dùng hướng dẫn chính thức của Kenninji. Nên giữ tên chùa bằng chữ Latin hoặc chữ Nhật 建仁寺 trong bản đồ để dễ đối chiếu.
Từ Kenninji, chọn một buổi dạo Gion
Dưới đây là cách ghép điểm do Ocean gợi ý. Hãy chọn một nhánh phù hợp sở thích, thay vì cố đi hết mọi địa danh được nhắc đến.
- Bắt đầu ở Kenninji. Dành thời gian cho cảnh quan bên ngoài, rồi chuyển sang vườn và hội họa theo lối tham quan.
- Chọn nhánh Kodaiji nếu muốn tiếp tục ngắm vườn. Hai ngôi chùa có câu chuyện và bố cục riêng; đọc trước mỗi bài sẽ giúp bạn chọn điều muốn so sánh.
- Chọn nhánh Yasaka–Maruyama nếu muốn đổi nhịp. Cảnh đền và không gian công viên tạo một trải nghiệm khác sau khi xem kiến trúc, tranh và sân vườn.
Có thể nối buổi tham quan với một vòng dạo Gion, từ Hanamikoji đến Shirakawa. Khi đi qua những phố có nhà ở và cơ sở kinh doanh, hãy giữ lối đi thông thoáng và tôn trọng biển chỉ dẫn. Trong chùa, đi theo khu vực được phép tham quan, nói nhỏ và xem hướng dẫn chụp ảnh tại chỗ. Một góc nhìn đẹp sẽ dễ thưởng thức hơn khi mọi người đều có không gian quan sát.
Bạn có thể quay về trang Gion và Higashiyama để đặt các điểm trên cùng một hành trình, rồi chọn số nơi vừa với thời gian của mình.
Nếu muốn dành thêm thời gian cho nghề thủ công ở phía Gojozaka, nhà lưu niệm Kawai Kanjiro giữ lại không gian sống, xưởng gốm và lò nung của người nghệ nhân. Có thể chọn nơi này làm điểm khác biệt trong một buổi quanh phía nam Higashiyama, thay vì nối quá nhiều chùa liên tiếp.
Nếu tiếp tục hướng về cầu Shijo, bạn có thể tìm hiểu nhà hát Minamiza để ghép kiến trúc chùa với câu chuyện sân khấu trong cùng khu Gion.
Gần Kenninji, đền Yasui Konpiragu nổi bật với phiến đá phủ giấy nguyện ước và tín ngưỡng dứt bỏ điều không lành, đón nhận duyên tốt. Đây là một hướng ghép ngắn để tìm hiểu không gian thờ tự khác trong cùng khu phố.
Gần chùa có đền Kyoto Ebisu, khởi dựng với vai trò bảo hộ cho Kenninji. Một lượt ghé giúp nối câu chuyện Thiền và nghệ thuật của chùa với tín ngưỡng cầu công việc, gia đình và chuyến đi bình an trong khu phố.
Bạn có thể ghép Kenninji và Gion thành một buổi trong hành trình Kyoto. Khi lập lịch Nhật từ Việt Nam, hãy chuẩn bị cả hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Kenninji có phải ngôi chùa Thiền lâu đời nhất Nhật Bản không?
Kenninji được giới thiệu là ngôi chùa Thiền lâu đời nhất ở Kyoto. Không nên mở rộng nhận định ấy thành lâu đời nhất toàn Nhật Bản.
Tranh Phong thần và Lôi thần trong chùa có phải bản gốc không?
Chùa trưng bày bản sao độ phân giải cao. Bản gốc của Tawaraya Sotatsu được ký thác tại Bảo tàng Quốc gia Kyoto.
Nên dành bao lâu để tham quan Kenninji?
Ocean gợi ý khoảng 60–90 phút để có thời gian ngắm cảnh quan, vườn và hội họa. Bạn có thể dành lâu hơn nếu yêu thích từng góc vườn.
Có thể kết hợp Kenninji với điểm nào?
Kodaiji phù hợp cho mạch tìm hiểu vườn và lịch sử. Yasaka cùng Maruyama là một lựa chọn khác để nối phần đền và công viên vào buổi dạo Gion–Higashiyama.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
