Một mái tranh thấp giữa những tán cây, vài bậc đá loang rêu, rồi lối đi dẫn qua hai nền cát trắng. Honenin đón người ghé bằng những điều nhỏ nhắn như thế. Từ đường Triết học rẽ vào đây, bạn sẽ gặp thêm một vẻ đẹp của phía đông Kyoto: mộc mạc, gần gũi, có thể dành cả buổi để nhớ chỉ một dáng cổng giữa màu xanh.
Một ngã rẽ nhỏ bên đường Triết học
Honenin / 法然院, còn được viết là Honen-in, là ngôi chùa ở khu Shishigatani, quận Sakyo, phía đông Kyoto. Chùa nằm gần đường Triết học, thuận tiện để ghé trong buổi dạo ven kênh. Lối vào có bậc đá và cây bao quanh, mang dáng vẻ khác với khoảng đường thoáng bên ngoài.
Với người lần đầu đến Kyoto, Honenin là một điểm dừng vừa sức để thêm vào lịch đi bộ. Khuôn viên không đòi hỏi một hành trình dài, còn những nét đặc trưng lại khá rõ: mái tranh, cát trắng, cầu đá và cây xanh. Chừng ấy đủ để buổi dạo có thêm một cảnh đáng nhớ mà không phải liên tục di chuyển giữa những điểm ở xa.
Đừng nhầm Honenin với Hosenin, ngôi chùa ở Ohara. Khi tra bản đồ, dùng tên Nhật 法然院 cùng địa chỉ ở Sakyo sẽ giúp chọn đúng nơi.
Từ dấu tích của Honen đến ngôi chùa ngày nay
Tên chùa gắn với Honen, vị tăng sáng lập tông Jodo ở Nhật Bản. Theo câu chuyện được cơ quan du lịch Kyoto giới thiệu, ông từng tu tập tại một am ở vùng Shishigatani cùng hai đệ tử Anraku và Juren. Mối liên hệ ấy là cội nguồn tinh thần của Honenin.
Quần thể ngày nay bắt đầu được gây dựng lại vào năm 1680, theo nguyện vọng của vị trụ trì thứ 38 chùa Chionin và công việc tiếp nối của đệ tử ông. Vì vậy, cần phân biệt địa điểm gắn với Honen thời trước và giai đoạn hình thành các công trình về sau. Những mái nhà đang thấy không phải đều có từ thời vị tăng ấy.
Honenin cũng có những sinh hoạt văn hóa bên cạnh đời sống tôn giáo. Chùa giới thiệu giảng đường là nơi tổ chức trò chuyện, triển lãm và hòa nhạc. Chi tiết ấy đem lại một hình dung gần gũi về nơi này: một ngôi chùa có khu vườn đẹp, đồng thời vẫn có sự gặp gỡ và trao đổi của con người.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Honenin
Dáng cổng khiến người ta muốn dừng lại
Cổng Sanmon với mái tranh là hình ảnh dễ nhận ra nhất của Honenin. Mái dày, sườn thoải, phía dưới là khung gỗ sẫm. Cây vươn sang từ hai bên, còn những bậc đá phía trước có chỗ rêu len vào khe. Nét hấp dẫn của cổng nằm ngay ở sự vừa vặn ấy: không cao lớn, không nhiều chi tiết cầu kỳ, nhưng rất hợp với khu vườn.
Ảnh đầu bài nhìn từ phía trong ra cổng. Khoảng mở giữa hai cột gỗ giữ lại một mảng xanh phía xa; ở gần hơn là đá, rêu và mép nền cát. Một góc nhìn có nhiều thứ để ngắm mà vẫn thoáng, bởi các màu đều dịu và đường nét không chen lấn nhau.
Nếu thích chụp ảnh, bạn có thể dành một chút thời gian ở cả trước và sau cổng. Đứng lệch khỏi lối chính giúp lấy được bậc đá cùng tán cây, đồng thời chừa đường cho người đi qua. Sau mưa, bề mặt đá có thể trơn; giày bám tốt sẽ thuận tiện hơn khi bước lên xuống.
Hai nền cát trắng và một lối đi ở giữa
Qua cổng là hai nền cát đắp cao ở hai bên lối đi, gọi là Byakusadan. Trên mặt cát có các đường gợn và họa tiết được chăm chút. Nền sáng đặt giữa rêu xanh và đá sẫm làm khoảng sân trở nên rõ nét, ngay cả khi chỉ nhìn qua một lần.
Theo giải thích của chùa, hai nền cát tượng trưng cho nước; bước giữa chúng mang ý nghĩa thanh lọc thân tâm trước khi đi vào chốn thờ tự. Đó là một ý nghĩa tôn giáo cụ thể, khác với những liên tưởng riêng mà mỗi người có thể có khi đứng trước cảnh vườn.
Trong bức ảnh dưới đây, lối lát đá chạy thẳng giữa hai nền cát rồi nối tới một cây cầu nhỏ. Những vệt uốn trên cát nằm cạnh các phiến đá không đều, tạo nên vẻ duyên dáng riêng của khoảng sân. Họa tiết không nhất thiết giống nhau trong mọi lần ghé, vì thế ảnh là một góc ghi lại khu vườn, không phải khuôn mẫu cố định cho chuyến đi.
Cát thuộc phần cảnh quan được chăm sóc. Lối đá ở giữa đã có góc nhìn đẹp; không cần bước qua ranh giới để chụp gần hơn.
Màu xanh dưới tán cây, sắc lá khi thu về
Từ khoảng cát, khu vườn mở sang cây, nước và những chiếc cầu đá. Trong ảnh chụp mùa xanh lá, tán cây gần như phủ kín phía trên cầu, để ánh sáng lọt xuống thành từng khoảng nhỏ. Những chi tiết không lớn nhưng đứng cạnh nhau tạo cảm giác dễ chịu: lan can đá thấp, thân cây, mái ngói và nền xanh phía sau.
Honenin được biết đến với hoa trà vào mùa xuân và lá đổi màu khi thu về. Cảnh mùa thu khiến mái tranh, bậc đá có thêm những sắc ấm; mùa xanh lá lại làm rõ vẻ mát mắt của cây và rêu. Mỗi mùa đem đến một cách nhìn khác, còn cổng và nền cát vẫn là những điểm nhấn đáng ghé quanh năm.
Khuôn viên bên ngoài và phần nội thất của các điện không phải cùng một trải nghiệm tham quan. Một số khu bên trong gắn với các đợt giới thiệu riêng. Nếu quan tâm tới kiến trúc nội thất hoặc hoa trong sân trong, hãy xem thông tin của chùa khi lập lịch, thay vì mặc định buổi ghé nào cũng đi được mọi phần.
Đường đến và khoảng thời gian nên dành
Địa chỉ chùa là 30 Shishigatani Goshonodan-cho, Sakyo-ku, Kyoto. Cơ quan du lịch Kyoto hướng dẫn xuống trạm xe buýt Kinrin-shako-mae, rồi đi bộ khoảng 10 phút. Nếu đang dạo đường Triết học, bạn có thể dùng Honenin làm một điểm rẽ vào rồi trở lại tuyến ven kênh.
Ocean gợi ý dành 30–45 phút để ngắm cổng, hai nền cát và phần vườn phù hợp. Đây là thời lượng biên tập cho một lượt ghé thư thả; nếu có thêm chương trình tham quan riêng hoặc muốn chụp ảnh lâu, cần để thêm thời gian.
Bậc đá và những đoạn lát không phẳng là điều nên tính tới khi đi cùng người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc người cần hỗ trợ di chuyển. Hành lý gọn sẽ giúp buổi đi nhẹ nhàng hơn. Với kế hoạch vào các điện, bạn có thể xem trang giới thiệu Honenin của cơ quan du lịch Kyoto, rồi theo phần thông tin liên hệ để tìm hiểu hình thức tham quan và chi phí tương ứng, tách biệt với lượt dạo khuôn viên.
Ghép Honenin vào một buổi khám phá phía đông Kyoto
Gợi ý của Ocean, có thể rút ngắn theo sức đi và thời gian muốn dành ở mỗi nơi.
- Bắt đầu ở Ginkakuji, chùa Bạc: dành thời gian cho gác gỗ, vườn cát và lối dạo phủ rêu. Đây là điểm chính của buổi, nên tránh ghé vội.
- Đi tiếp một đoạn đường Triết học: dạo bên kênh, nghỉ uống nước rồi chọn ngã rẽ tới Honenin. Khoảng đường ngoài chùa cần được tính riêng trong lịch.
- Ghé Honenin trước khi trở lại đường ven kênh: ngắm cổng mái tranh, nền cát và cầu đá. Nếu chỉ có nửa buổi, bạn có thể kết thúc sau đoạn dạo này.
Eikando nằm về phía nam, phù hợp để nối tiếp khi còn đủ thời gian. Tuy vậy, cả Ginkakuji lẫn Eikando đều có khu vườn đáng xem kỹ. Với một buổi ngắn, chọn một trong hai làm điểm chính rồi ghép Honenin sẽ dễ sắp xếp hơn.
Sau những tòa điện và khu vườn lớn, dáng cổng nhỏ của Honenin đem lại một ấn tượng riêng. Có khi điều còn đọng lại trong chuyến đi chỉ là mái tranh nhìn qua hàng cây, hay một lối đá sáng lên giữa hai nền cát. Kyoto có những chỗ khiến ta nhớ lâu bằng sự giản dị như vậy.
Để tìm hiểu thêm trong cụm phía đông Kyoto, Shinnyodo với cổng đỏ, tháp ba tầng và hai vườn đá là một lựa chọn cho buổi khám phá tiếp.
Honenin có thể là điểm dừng ngắn trên ngày dạo đường Triết học. Hãy ghép tuyến ấy vào lịch Nhật và xem hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản khi chuẩn bị đi từ Việt Nam.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Honenin ở đâu trong Kyoto?
Chùa nằm ở khu Shishigatani, quận Sakyo, gần đường Triết học ở phía đông Kyoto. Địa chỉ là 30 Shishigatani Goshonodan-cho.
Honenin có giống Hosenin ở Ohara không?
Không. Đây là hai ngôi chùa khác nhau. Khi tìm Honenin, dùng tên Nhật 法然院 và địa chỉ ở Shishigatani để chọn đúng điểm.
Hai nền cát trắng ở Honenin có ý nghĩa gì?
Chúng được gọi là Byakusadan. Theo giải thích của chùa, cát tượng trưng cho nước, còn lối đi giữa hai nền cát mang ý nghĩa thanh lọc thân tâm.
Nên dành bao lâu và ghép Honenin với đâu?
Ocean gợi ý 30–45 phút cho khuôn viên. Có thể ghép cùng đường Triết học và Ginkakuji; phần tham quan nội thất riêng cần tính thêm thời gian.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
